Ile miejsca potrzeba na jadalnię? Optymalne wymiary pomieszczenia

Jadalnia potrzebuje miejsca nie tylko na blat, lecz także na odsunięte krzesła i przejście wokół stołu. Przyjmij zasadę 60–90–120: 60 cm to minimum na odsunięcie krzesła, 90 cm zapewnia wygodne użytkowanie, a 120 cm pozwala swobodnie przejść za siedzącą osobą. Dlatego wymiar stołu nie jest jeszcze wymiarem całej strefy jadalnianej.

Odległości wokół stołu – minimum i komfort

Stół może fizycznie zmieścić się w pomieszczeniu, a mimo to utrudniać codzienne korzystanie z jadalni. Trzeba uwzględnić głębokość krzeseł, zakres ich odsuwania oraz ciągi komunikacyjne prowadzące na przykład do kuchni, drzwi lub tarasu.

Odległość mierzy się od krawędzi blatu do najbliższej przeszkody. Jeżeli za krzesłem znajduje się komoda z szufladami albo drzwiczkami, należy przewidzieć również miejsce na ich otwarcie.

W małym mieszkaniu 60 cm może być koniecznym minimum przy ścianie, ale nie powinno wyznaczać całej strefy, jeśli w tym miejscu odbywa się regularny ruch. Główny ciąg komunikacyjny lepiej planować z zapasem bliższym 100–120 cm.

Ile miejsca potrzeba dla jednej osoby przy stole?

Każde nakrycie potrzebuje własnej części blatu. Sama szerokość krzesła nie określa jeszcze wygodnego miejsca dla użytkownika, ponieważ trzeba zostawić przestrzeń na ręce, talerz i swobodne odsuwanie się od sąsiadów.

Przy planowaniu miejsc przy stole przyjmij następujące wartości:

• 60 cm szerokości – minimalna przestrzeń na jedną osobę przy krawędzi blatu.
• 70 cm szerokości – wygodniejszy wymiar, szczególnie przy częstym korzystaniu ze stołu.
• 40 cm głębokości – miejsce na talerz, sztućce i szklankę.
• 20 cm dodatkowego pasa – przestrzeń na półmiski, wazę lub inne naczynia ustawione na środku stołu.

Z tego wynika, że szerokość stołu jadalnianego powinna wynosić co najmniej około 80–90 cm, a przy większej liczbie naczyń wygodniejszy będzie blat o szerokości około 100 cm. Krzesła z podłokietnikami mogą wymagać większej przestrzeni niż klasyczne modele. Sprawdź nie tylko szerokość siedziska, ale całą bryłę mebla.

Jak kształt stołu wpływa na potrzebną przestrzeń?

Kształt blatu zmienia sposób wykorzystania pomieszczenia. Stół prostokątny łatwiej ustawić wzdłuż ściany, natomiast okrągły potrzebuje wolnej przestrzeni wokół całego obwodu. Brak narożników może ułatwiać przechodzenie, ale nie oznacza automatycznie, że taki model zajmie mniej miejsca.

Przykładowy stół prostokątny o wymiarach 160 × 90 cm potrzebuje więcej niż 160 × 90 cm podłogi. Przy około 90 cm wolnej przestrzeni na obu dłuższych bokach i około 90 cm na końcach całe pole wynosi mniej więcej 340 × 270 cm.

W przypadku stołu okrągłego o średnicy 120 cm i 90 cm strefy wokół blatu otrzymujemy około 300 × 300 cm. Okrągły model może więc ułatwić komunikację w pomieszczeniu, ale wymaga miejsca dookoła stołu, a nie tylko wzdłuż jego boków.

Znaczenie ma również podstawa. Nogi ustawione przy narożnikach mogą ograniczać liczbę krzeseł na krótszych bokach, a masywna centralna podstawa może zmniejszać przestrzeń na nogi. Liczba miejsc wynika więc z użytecznej przestrzeni między elementami konstrukcji, nie tylko z długości blatu.

Jak zaplanować jadalnię w małym mieszkaniu?

W niewielkim pomieszczeniu nie próbuj wypełniać całej dostępnej powierzchni największym możliwym stołem. Zbyt mała strefa wokół mebla utrudni wstawanie, przechodzenie i odsuwanie krzeseł. Czasem mniejszy blat zapewnia większą wygodę niż większy model ustawiony bez żadnego zapasu.

W ograniczonym metrażu pomagają rozwiązania, które zmieniają sposób użytkowania stołu:

• Stół rozkładany może zajmować mniej miejsca na co dzień, ale trzeba sprawdzić jego maksymalną długość oraz przestrzeń na dodatkowe krzesła.
• Ława przy ścianie nie wymaga odsuwania jak klasyczne krzesło, więc może ograniczyć zapotrzebowanie na wolną przestrzeń po jednej stronie stołu.
• Okrągły blat nie ma narożników, które utrudniają przechodzenie, szczególnie gdy komunikacja odbywa się po kilku stronach stołu.
• Kompaktowe krzesła pozwalają lepiej wykorzystać długość blatu, ale nie powinny ograniczać szerokości miejsca potrzebnego jednej osobie.

Uwaga projektowa: stół rozkładany należy zaplanować w dwóch konfiguracjach. Zaznacz na podłodze zarówno wymiar codzienny, jak i maksymalny. Dodatkowe 100 cm długości po rozłożeniu oznacza także miejsce na nowe krzesła, siedzących gości i przejście wokół większego zestawu.

Test taśmą malarską przed zakupem

Najprościej sprawdzić funkcjonalność układu, odwzorowując go na podłodze. Do testu potrzebujesz wymiarów stołu, krzeseł oraz informacji o tym, gdzie przebiegają codzienne przejścia.

1. Zaznacz taśmą malarską obrys blatu albo jego średnicę.
2. Dodaj obrysy krzeseł, uwzględniając ich głębokość, szerokość i podłokietniki.
3. Odsuń krzesła tak, jak robisz to podczas siadania, i zmierz pozostałą przestrzeń.
4. Przejdź wokół zestawu trasą prowadzącą do kuchni, drzwi, tarasu lub innych części mieszkania.
5. Jeśli stół jest rozkładany, zaznacz również jego największy wymiar i ustawienie dodatkowych krzeseł.

Taki test pokazuje, czy stół nie blokuje przejścia i czy można korzystać z niego bez przesuwania innych mebli. Przy bardzo nieregularnym pomieszczeniu albo kilku krzyżujących się ciągach komunikacyjnych pomoc projektanta może ułatwić znalezienie kompromisu między wielkością blatu a wygodą poruszania się.

Co sprawdzić przed zakupem stołu?

Przed zamówieniem stołu i krzeseł przejdź przez krótką listę kontrolną:

• Wymierz pomieszczenie oraz zaznacz położenie drzwi, przejść i innych mebli.
• Sprawdź wymiar stołu w wersji złożonej i po maksymalnym rozłożeniu.
• Uwzględnij pełną szerokość i głębokość krzeseł, także z podłokietnikami.
• Zweryfikuj, czy podłokietniki można wsunąć pod blat, jeśli planujesz takie ustawienie.
• Sprawdź położenie nóg lub podstawy oraz przestrzeń na nogi.
• Policz miejsca dopiero po uwzględnieniu rzeczywistej szerokości krzeseł.
• Zostaw minimum 60 cm na odsunięcie siedziska, a przy głównym przejściu zaplanuj około 90–120 cm.
• Sprawdź, czy po rozłożeniu stołu nie zostaną zablokowane drzwi, kuchnia lub wyjście na taras.